پرورش برنج = پرورش پشه؟

Featured image: Common forms of consumed rice. Source: Earth100 CC BY-SA 3.0

برنج بیش از نیمی از مردم جهان را تغذیه می کند، بنابراین زمانی که کشاورزان روش کشت آن را تغییر دهند، اثرات آن می تواند بسیار زیاد باشد. ائتلاف توسعه برنج آفریقایی (CARD) در پاسخ به تقاضای فزاینده برای این غذای اصلی در آفریقا ایجاد شد، جایی که مصرف بیشتر از تولید است. CARD قصد داشت تا سال 2018 تولید برنج این قاره را دو برابر کند که با موفقیت به آن دست یافت. فاز 2 اکنون هدف جدید دوبرابر کردن مجدد تولید را از 28 میلیون تن به 56 میلیون تن تا سال 2030 دارد. این همه بخشی از انقلاب سبز آفریقا است، یک حرکت بلندپروازانه برای افزایش کشاورزی و تضمین امنیت غذایی.

برای دستیابی به این اهداف بلندپروازانه، کشورها روش های مختلف کشت را آزمایش می کنند. یکی از مواردی که بیشتر مورد بحث قرار گرفت، سیستم تشدید برنج (SRI) است، مجموعه ای از شیوه های یکپارچه برای افزایش بازده کشاورزی و در عین حال کاهش نهاده ها. SRI نوید عملکرد بالاتر، مصرف آب کمتر و ورود مواد شیمیایی کمتر به سیستم را می دهد. جذاب است زیرا می تواند نسبت به شالیزارهای سنتی غرقابی شده نسبت به آب کارآمدتر و مقاوم تر در برابر آب و هوا باشد. در عین حال، تغییر کاربری زمین و آبیاری یکی از قوی‌ترین محرک‌های اکولوژی پشه‌ها هستند. اگرچه CARD به طور خاص SRI را ترویج نمی کند، برخی از کشورهای عضو آن را در استراتژی های ملی خود به صورت آزمایشی اجرا کرده اند.

“پارادوکس برنج” اشاره می کند که به نظر نمی رسد آبیاری برنج خطر انتقال مالاریا را با وجود افزایش مکان های پرورش پشه افزایش دهد. توضیحات احتمالی زیادی برای این موضوع وجود دارد و ارتباط واقعاً واضح نیست. بررسی و متاآنالیز 2022 توسط چان و همکاران. دریافتند که جوامع مرتبط با آبیاری برنج در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به مالاریا و همچنین پشه‌های بیشتری هستند.

آیا یک روش کشاورزی هوشمند با آب و هوا می تواند ناخواسته مالاریا را بدتر، بهتر یا فقط متفاوت کند؟

بررسی اخیر توسط هاردی و همکاران. اکولوژیکی از آنوفل پشه ها در زمینه SRI:

1. نور خورشید بیشتر

SRI برنج را کمتر می کارد، با جوانه های منفرد در شبکه به جای توده های متراکم. این سایبان را باز می کند و اجازه می دهد نور خورشید بیشتری به سطوح آب برسد. نور بیشتر اغلب به معنای جلبک و غذای میکروبی بیشتر برای لارو پشه و بسیاری از ناقلان مالاریا (به ویژه گامبیا sl) زیستگاه های آفتابی و کم عمق را ترجیح می دهند. این تغییرات می‌تواند به نفع گونه‌های ساکن در خورشید باشد و با تغییر ترکیب گونه‌ها و به طور بالقوه افزایش فشار موضعی گاز گرفتن، بقای لارو را افزایش دهد.

2. آب و هوای گرمتر

آب راکد کمتر و خاک در معرض بیشتر می تواند سریعتر گرم شود. حتی یک یا دو درجه می تواند زمان رشد لارو را کوتاه کند، نرخ شفیره شدن را افزایش دهد و تعداد بیشتری بالغ را در یک فصل تولید کند. رشد سریعتر ممکن است با تحمل حشره کش و پویایی فصلی نیز تداخل داشته باشد و پشه هایی را تولید کند که تعدادشان بیشتر و کنترل آنها دشوارتر است. اثر خالص بستگی به این دارد که چند مزرعه خشک می شوند، چند بار دوباره سیل می شوند و آب و هوای محلی.

3. دقت فنی

مرطوب کردن و خشک کردن متناوب (AWD) در صورت خشک شدن کامل مزارع می تواند لاروها را کاهش دهد، اما AWD ناقص یا زهکشی ضعیف، استخرهای باقیمانده ای را ایجاد می کند که نقاط داغ پشه ها هستند. کیفیت اجرا و هیدرولوژی محلی تعیین کننده است.

پس ما کجا هستیم؟

هاردی و همکارانش در بررسی خود خاطرنشان کردند که تقریباً هیچ مقایسه میدانی بررسی شده ای بین SRI در مقابل برنج معمولی برای عملکرد پشه وجود ندارد. نظارت حشره شناسی و سلامت باید در اجرای SRI در مناطق آندمیک مالاریا ادغام شود. این شامل طراحی آزمایشات میدانی که بازده را همراه با فراوانی پشه و بروز مالاریا اندازه گیری می کند. استاندارد سازی پروتکل های AWD و آموزش کشاورزان در زمینه زهکشی و تسطیح برای جلوگیری از باقیمانده استخرها. و توصیه های زمینه سازی به خاک های محلی، در دسترس بودن آب و گونه های ناقل غالب.

SRI مزایای واقعی برای آب و هوا و امنیت غذایی ارائه می دهد، اما برای درست کردن آن به شواهد بیشتری نیاز داریم. با تغییر روش کاشت نهال، نور، آب و اکوسیستم‌های کوچکی را که به دنبال آن هستند تغییر می‌دهیم و زیستگاه پشه‌ها را به روش‌هایی تغییر می‌دهیم که برای مالاریا مهم است. این بدان معناست که کشاورزان، حشره شناسان، تیم های بهداشت عمومی و کشاورزان باید از ابتدا درگیر و با هم کار کنند.